De begroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) voor 2027 laat een duidelijke ontwikkeling zien in de financiering van opleiden in de zorg. Verschillende tijdelijke subsidieregelingen maken de komende jaren plaats voor structurelere financiering via zorgverzekeraars. Tegelijkertijd blijven er in 2027 middelen beschikbaar voor strategisch opleiden buiten het ziekenhuis.
Voor zorgorganisaties betekent dit dat opleiden steeds minder als losse subsidiekans wordt gefinancierd en vaker onderdeel wordt van reguliere bekostiging en contractafspraken.
SO-MSZ vanaf 2027 via zorgverzekeraars
De Subsidieregeling Strategisch Opleiden Medisch Specialistische Zorg (SO-MSZ) eindigt na 2026. Vanaf 1 januari 2027 worden de middelen overgeheveld naar het premiekader voor de medisch-specialistische zorg. Zorgorganisaties kunnen de kosten voor bij- en nascholing daardoor meenemen in de afspraken die zij met zorgverzekeraars maken.
Daarmee verandert niet alleen de financieringsroute. Ook de verantwoordelijkheid voor de concrete invulling van strategisch opleiden komt nadrukkelijker bij werkgevers en hun contractering met zorgverzekeraars te liggen.
De WOW verschuift naar reguliere bekostiging
Voor de subsidieregeling Werkgeverskosten Opleiden Wijkverpleging (WOW) volgt vanaf 2028 een vergelijkbare beweging. De structurele middelen voor het opleiden en begeleiden van nieuwe instroom en zij-instroom worden dan onderdeel van het premiekader wijkverpleging. Zorgaanbieders kunnen deze werkgeverskosten vervolgens betrekken bij hun reguliere contractonderhandelingen met zorgverzekeraars.
Stagefonds stopt, nieuwe middelen voor opleiden buiten het ziekenhuis
Ook het Stagefonds Zorg verandert. Het schooljaar 2026-2027 is het laatste schooljaar waarvoor de regeling beschikbaar is. Voor dat schooljaar is € 136,6 miljoen beschikbaar.
Vanaf 2027 kunnen sommige organisaties voor een deel van hun opleidingsactiviteiten gebruikmaken van middelen uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) voor opleiding en scholing buiten het ziekenhuis.
In 2027 is binnen het AZWA € 85,8 miljoen beschikbaar voor het versterken van de lerende omgeving. Daarvan gaat € 4,6 miljoen naar loopbaaninstrumenten. De overige middelen zijn onder andere bedoeld om instroom en scholing in de eerstelijnszorg, het sociaal domein en de ouderenzorg te ondersteunen.
De begroting geeft bovendien al richting aan de inhoudelijke thema’s waarvoor organisaties buiten het ziekenhuis ondersteuning kunnen krijgen: technologische innovaties, individuele en collectieve preventie, passende zorg, palliatieve zorg, samenwerking met het informele netwerk en samenwerking tussen zorg en het sociaal domein.
Krijgt SO-ZenW een vervolg in 2027?
Opvallend is een passage in het evaluatieoverzicht van de VWS-begroting. Daar staat een subsidie ‘AZWA buiten het ziekenhuis’ beschreven als subsidie voor strategisch opleiden in zorg en welzijn. VWS vermeldt daarbij dat deze subsidie na 2027 een andere naam krijgt en in 2031 wordt geëvalueerd.
Dit wijst op een vervolg van financiële ondersteuning voor strategisch opleiden buiten het ziekenhuis. De begroting bevestigt echter niet expliciet dat de huidige regeling Strategisch Opleiden in Zorg en Welzijn (SO-ZenW) ongewijzigd wordt verlengd. De precieze vorm en voorwaarden voor 2027 moeten dus nog duidelijk worden.
Minder budget voor medische vervolgopleidingen vanaf 2029
Tegelijkertijd staat vanaf 2029 een structurele bezuiniging op de beschikbaarheidbijdrage voor medische vervolgopleidingen ingeboekt. Het budget wordt vanaf dat jaar met € 110 miljoen per jaar verlaagd. Hoe dit precies wordt ingevuld, moet nog worden uitgewerkt.
Ook bij het aantal opleidingsplaatsen worden keuzes gemaakt. Voor de opleiding tot gezondheidszorgpsycholoog worden in 2027 691 opleidingsplaatsen beschikbaar gesteld, terwijl het Capaciteitsorgaan 1.240 plaatsen adviseerde.
Wat betekent dit voor zorgorganisaties?
De rode draad is duidelijk: subsidiemiddelen voor opleiden verdwijnen niet volledig, maar de manier waarop ze beschikbaar komen verandert. Financiering verschuift deels van afzonderlijke subsidieregelingen naar reguliere zorgbekostiging, terwijl middelen buiten het ziekenhuis gerichter worden gekoppeld aan de arbeidsmarkt- en transformatieopgaven uit het AZWA.
Voor zorgorganisaties wordt het daardoor steeds belangrijker om opleidingsbeleid niet alleen vanuit beschikbare subsidies te bekijken, maar te verbinden aan strategische personeelsplanning, innovatie en de afspraken met zorgverzekeraars.
OAZ volgt de verdere uitwerking van de regelingen en financieringsstromen voor 2027 en daarna. Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen en schrijf je in voor onze maandelijkse nieuwsbrief.
